Cách ăn uống sau sinh để mẹ đẹp, con khỏe

Để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng cho cả mẹ và con, bữa ăn của người mẹ phải đa dạng, số lượng thức ăn đầy đủ, cân đối và có giá trị dinh dưỡng (ưu tiên thức ăn có nhiều protein và canxi).

Chế độ săn sóc và chế độ dinh dưỡng của bà mẹ để bảo đảm đủ sữa cho con bú và phục hồi nhanh sức khỏe sau sinh cần để ý như sau:

ngơi nghỉ tại giường

Sau khi sinh, người mẹ cần ngơi nghỉ tại giường trong 1 ngày đầu, những ngày sau có thể dậy và đi lại nhẹ nhõm và sau 1 tuần có thể làm việc nhẹ nhõm. Cho trẻ bú sớm trong vòng 30 phút sau khi sinh, bú sớm giúp sữa mau về, giúp co hồi tử cung, mẹ đỡ chảy máu. Giữ vệ sinh cá nhân chủ nghĩa sau sinh cũng rất quan yếu: vệ sinh vùng kín bằng nước sôi để nguội (ấm), lau người thay xống áo mỗi ngày, sau 1 tuần tắm bằng nước ấm cho sạch sẽ, thoải mái. Ăn đủ chất dinh dưỡng, không ăn kiêng khem, uống nhiều nước hoa quả để chống táo bón.

Về dinh dưỡng

Theo bảng nhu cầu khuyến nghị của Viện Dinh dưỡng nhà nước về năng lượng hàng ngày cho nữ giới sau sinh cho con bú, năng lượng khẩu phần cần đạt là 2.550Kcal/ngày, vì bữa ăn đạt đủ năng lượng sẽ bảo đảm lượng sữa được tiết đủ cho con. Theo dân gian có một số thức ăn lợi sữa, đó là những thức ăn giàu dinh dưỡng, hạp cho đàn bà sau sinh bình phục sức khỏe và cung cấp chất dinh dưỡng để tạo sữa cho con bú như: cháo móng giò (móng giò hầm với gạo nếp đậu đen hay đậu xanh), ăn cơm nếp với thịt gà, canh đu đủ xanh nấu với thịt gà,... thực chất những món ăn này là cung cấp thêm năng lượng từ gạo và thêm đạm động vật đảm bảo bổ sung dinh dưỡng đủ cho bà mẹ tiết sữa.

Sau khi sinh, bà mẹ cần được ngơi nghỉ và trông nom đặc biệt để hồi phục sức khỏe và nuôi con bú.

Ngoài cơm (và các lương thực khác) ăn đủ no, bữa ăn cho bà mẹ cho con bú cần có thức ăn để bổ sung chất đạm và chất béo giúp cho việc tạo sữa và duy trì sức khỏe. trước tiên cần chú ý đến các nguồn chất đạm từ các thức ăn thực vật như đậu tương, đậu xanh, các loại đậu khác và vừng, lạc. Đây là những thức ăn có giá rẻ hơn thịt nhưng có lượng đạm cao, lại có lượng chất béo nhiều giúp tăng năng lượng bữa ăn và giúp thu nhận tốt các nguồn vitamin tan trong dầu. Chất đạm động vật như: thịt các loại, trứng, sữa, cá, tôm, cua,... Theo nhu cầu lượng protein là 70-80g/ngày, protein động vật/protein tổng số ≥ 35%. Số lượng protein có thể ước lượng là 100g thịt/cá cung cấp khoảng 20g protein, 100g đậu phụ cung cấp 10g protein. Chất béo cần cung cấp 25-30% năng lượng khẩu phần, nên dùng các chất béo không no có nhiều nối đôi có nhiều trong rau xanh, một số dầu thực (dầu cá, ô lưu,..), một số loại cá béo. Chất béo rất quan yếu cho sự phát triển trí óc và thị lực của trẻ. Hàng ngày nhu cầu lipid của bà mẹ cho con bú là từ 55-65g/ngày, tỷ lệ lipid động vật/lipid tổng số là 60%.

Vitamin và chất khoáng

Vitamin và chất khoáng rất cần thiết với bà mẹ cho con bú. Ngoài việc bổ sung chuẩn y bữa ăn hàng ngày bằng các thực phẩm giàu vi chất như: canxi, vitamin D, sắt, kẽm... Canxi có nhiều trong tôm, cua, cá và sữa. Sắt có nhiều trong thịt, cá, trứng, các loại nhuyễn thể, trong ngũ cốc, đậu đỗ các loại và vừng lạc. Nguồn cung cấp kẽm tốt nhất là thịt, cá, hải sản. Các thức ăn thực vật cũng có kẽm nhưng hàm lượng thấp và thu nhận kém. Sữa, gan, trứng... là nguồn vitamin A động vật, dễ dàng được tiếp thu và dự trữ trong thân thể. Các loại rau xanh, nhất là rau ngót, rau dền, rau muống và các loại củ quả có màu vàng, màu đỏ như cà rốt, đu đủ, xoài, bí đỏ, là những thức ăn có nhiều caroten còn gọi là tiền vitamin A, vào thân sẽ chuyển thành vitamin A. Ăn đa dạng các loại thực phẩm, thay đổi món ăn thẳng tuột, nhiều loại thức ăn, bữa ăn sẽ có đủ các vitamin và chất khoáng. Bà mẹ cho con bú cần uống 1 liều vitamin A 200.000UI trong vòng một tháng sau sinh để bảo đảm cung cấp vitamin A qua sữa.

Tóm lại, hàng ngày bà mẹ cho con bú cần lượng thực phẩm bao gồm: ngũ cốc 450-500g, trứng 40-50g, đậu và chế phẩm từ đậu 50-100g, cá và thịt từ 80-100g, rau từ 300-400g, hoa quả từ 100-200g, dầu mỡ 20g. Một ngày, nên ăn 3 bữa chính và 2 bữa phụ, hạn chế ăn đồ nướng và rán. Người mẹ cần uống nhiều nước từ 2,0-2,5 lít/ngày (8-10 cốc) để lượng sữa tiết ra nhiều hơn (trên 85g nước trong 100ml sữa mẹ) nên dùng sữa, nước trái cây, nước rau luộc, nước đun sôi để nguội. Trong thời kì nuôi con bú, hạn chế uống nước trà, nước ngọt có ga, rượu, cà phê, các loại gia vị (hành, tiêu, ớt, tỏi,...). Cần có chế độ nghỉ ngơi hợp lý, tránh lo âu, buồn phiền, giận dữ, mất ngủ. Khi cho con bú, nếu phải dùng thuốc phải hỏi quan điểm của thầy thuốc, không được tự động dùng thuốc vì có thể nguy hại cho con và có thể làm cạn nguồn sữa.

ThS. BS. Nguyễn Văn Tiến (trọng tâm Giáo dục Truyền thông dinh dưỡng - Viện Dinh dưỡng nhà nước)

Đến đám cưới của tôi để phá bĩnh, chồng cũ đặt điều vu khống tôi nhưng lại bị chính con trai mình tố cáo đến nỗi ê mặt rời khỏi hôn trường

Tôi thấy sai lầm lớn nhất của mình chính là ở nhà nội trợ . Nhiều người nói nữ giới thì phải vun vén cho gia đình. Nếu chồng kiếm ra tiền, đàn bà hoàn toàn có thể lui về trông nom chồng con. Tôi không biết bản thân người khác như thế nào. Còn riêng tôi, vì quyết định nghỉ việc mà tôi mới ly hôn chồng.

Thật ra trước đây tôi cũng có công việc ổn định với mức lương khá. Nhưng sau khi thành thân và sinh con, tôi được chồng cũ khuyên ở nhà nội trợ với lý do con nhỏ cần được ở gần mẹ nhiều hơn. Vả lại thời khắc ấy, nhiều trường mẫu giáo gần chỗ tôi đều có chất lượng nhàng nhàng, trong khi tôi là người có yêu cầu cao nên cảm thấy không hiệp.

Ở nhà nội trợ và chăm con, tôi đã từng nghĩ điều đó thật đơn giản cho đến khi trực tiếp trải nghiệm. Hàng ngày, tôi luôn chân luôn tay với những công việc không tên. Vậy mà chồng cũ của tôi không biết điều đó. Anh ta luôn cho rằng tôi an nhàn lắm. Hễ về đến nhà, thấy hơi bừa bộn một tẹo là anh ta lôi tôi ra mắng chửi. Nhiều bữa con ốm, anh ta lại đổ lỗi cho tôi chỉ ở nhà cũng không biết bảo vệ sức khỏe của con.

Hàng ngày, tôi luôn chân luôn tay với những công việc không tên. (Ảnh minh họa)

Năm thứ 4 của cuộc hôn nhân ấy, tôi chấm dứt mọi chuyện trước khi lợt hơn. Chồng cũ hứa sẽ chu cấp cho con 3 triệu một tháng. Còn quyền nuôi con thuộc về tôi. Sau khi ly hôn, tôi chật vật một thời gian dài vì lâu ngày không đi làm và tiếp xúc với mọi người. May mắn là khi đã nắm bắt được tính chất công việc, tôi đã hoàn thành tốt những nhiệm vụ cấp trên yêu cầu.

Mất 3 năm để có thể cân bằng cuộc sống , tôi đã mở lòng với một người đàn ông khác. Không biết sau này, chồng của tôi có thay đổi tính cách hay không. Chỉ biết rằng giờ anh ân cần với tôi và con lắm. Đối với con tôi, anh yêu rất mực, đến nỗi bây giờ con tôi cũng tự nguyện gọi anh là bố.

Biết tôi có người mới, chồng cũ của tôi tỏ ra hằn học và luôn tìm cách phá thối. Nửa tháng trước, anh ta còn đến tận hôn lễ của tôi để làm tôi và chồng xấu mặt.

Anh ta dọa sẽ kiện ra tòa đòi nuôi con nếu tôi tái hôn. (Ảnh minh họa)

Hôm ấy, chồng cũ của tôi bước vào nhà hàng nơi tôi tổ chức đám cưới rồi giật mic từ MC nói những lời rất khó nghe. Anh ta vu khống tôi bỏ bễ con cái. Nghe những lời đó, mọi người chào xáo bàn tán. Nhưng thật may mắn, con tôi đã đẩy bố đẻ ra khỏi sàn diễn và hét lên: "Con ghét bố, kia mới chính là bố của con".

Chồng cũ của tôi bị con trai tố cáo thì sượng mặt nên vội vã ra về. Nhưng chuyện ấy vừa xong thì bữa nay, tôi nhận được cuộc gọi từ luật sư chồng cũ nói anh ta đòi quyền nuôi con . Thật sự tôi mệt mỏi lắm. Tôi chỉ muốn yên bên chồng con nhưng cũng không được. giờ tôi chỉ lo việc tôi tái hôn sẽ ảnh hưởng đến quyết định nuôi con của tòa án. Liệu tôi đã tái hôn rồi vẫn có thể nuôi con không?

(minhhanh...@gmail.com)